صفحات

۳/۰۵/۱۳۸۸

نحوه نماز خواندن قبل و بعد از اسلام

نماز به کیفیتی که امروز در اسلام مرسوم است در دوره جاهلیت نیز بین تازیها معمول بوده است. ولی چگونهگی شرایط و تشریفات و آداب آن از بین آیین زرتشتی ها اقتباس شده است. زرتشتی ها در هر شبانه روز پنج نوبت نماز برگزار می کنند که عبارتند از پیش از طلوع آفتاب ظهر عصر پس از غروب آفتاب و عشاء. شیعیان همان هفده رکعت نماز را در سه نوبت برگزار می کنند. بدین ترتیب که نمازهای ظهر و عصر را با هم و نمازهای مغرب و عشاء را به یکدیگر پیوند می دهند. بزرگترین دلیل رسم برگزاری نماز در دوره جاهلیت مدلول آیه 35سوره انفال است که می گوید:نماز انها در خانه کعبه جز صفیر و بهم زدن دستها چیز دیگری نیست. پس بچشید طعم عذاب را برای کیفر اینکه به الله کافر شدید.
محمد در ابتدا فکر می کرد که یهودیان نسبت به او نیک اندیشی خواهند داشت و به پذیرش اسلام تن خواهند داد ولی در حدود یکسال و نیم پس از مهاجرت از مکه به مدینه به این نتیجه رسید که یهودیان با او سر ناسازگاری ندارند و حتی به گونه پنهانی با قریشیان بر ضد او هم پیمان شده اند. از این رو محمد روش خود را نسبت به یهودیان تغییر داد و از جمله در حالیکه هنگامی که در مکه اقامت داشت قبله مسلمانان را از بیت المقدس تعیین کرده بود و مسلمانان رو به بیت المقدس نماز می گزاردند ولی پس از در حدود مدت شانزده ماه از زمان مهاجرت به مدینه قبله مسلمانان را از بیت المقدس به مکه(مسجد الحرام) تغییر داد و آیات 140 به بعد سوره بقره را در این جهت بوجود آورد. یکی از نکته های جالب توجه درباره نماز ناهمگونی احکام آیه 219بقره،آیه91مائده،آیه43نساءمی باشد. بدین شرح که مدلول آیه219بقره حاکی است که اگر چه خمر برای مردم سودهایی دارد ولی گناه است و گناه آشامیدن شراب بیش از سودهای آنست. حکم آیه 91مائده می گوید شیطان می کوشد تا بوسیله شراب مومنان را از ذکر الله و نماز بازدارد. و متن آیه 43نساءمی گوید ای کسانی که ایمان آورده اید در حال مستی به نماز نزدیک نشوید و صبر کنید تا بدانید چه می گویید.
ناهمگونی آشکار بین احکام آیه93مائده و آیه43نساء آنست که اگر شیطان می کوشد تا برپایه مدلول آیه93مائده در رگ و ریشه های مغز انسان نفوذ کند او را وادار به آشامیدن شراب کند و بدینوسیله وی را از ذکر الله و نماز باز دارد پس چگونه است که بر اساس حکم آیه43نساء در حالیکه شیطان انسان را بوسیله شراب از خواندن نماز باز می دارد با این وجود انسانی که با افسون شیطان و زیر تاثیر مشروبات الکلی از نماز خواندن بازداشته شده به نماز می ایستد؟ بدیهی است که درباره متن آیه43 ناهمگونی و تضاد دیگری نیز وجود دارد. بدین شرح که آیه یاد شده ادامه می دهد: در حال جنابت نیز به نماز نزدیک نشوید مگر آنکه در عبور از راه باشید) اشکالی که در متن آیه بالا پیش می آید آنست که اگر انسان ناپاک(جنب) نباید نماز بگزارد و علت منع ان او را ذکر الله ناپاک بودن اوست،پس آیا عامل مکان چه تفاوتی می تواند در امر ناپاکی او بوجود آورد.اگر فرنود این حکم ناپاکی شخص بوده و بدین سبب او نباید در این حالت به ذکر الله بپردازد آیا مکانهای مختلف سبب تغییر حالت ناپاکی او می شود؟ فقها و علمای منجک باز اسلامی که همیشه با تمام نیرو کوشش دارند احکام و متون متضاد قرآن را با تفسیرهای بیهوده خود منطقی جلوه دهند از جمله نویسنده کتاب کشف الاسرار گفته است سبب نزول این آیه آن بوده است که درهای خانه های گروهی از مرد در مسجد باز می شده و چون این افراد در راه خود ناچار از عبور از مسجد بودند بنابراین آیه بالا بدین سبب نازل شده که این افراد بتوانند در حال جنابت از مسجد عبور کنند.
می دانیم که تضادها و ناهمگونی های قرآن که در حدود دو سوم این کتاب را پر کرده است به آیه های بالا ویژگی ندارد و سرشت و بافت احکام و متون قرآن از تضاد ناهمگونی ضدونقیص گویی و کانایی تشکیل شده است. ولی شوربختانه مسلمانان چشم خرد را بروی نهاد بی مایه و غیر منطقی قرآن می بندند و عمری را در سراب خوش اندیشی با اعتماد به سنت های مذهبی که از راه وراثت در ژرفنای مغزشان کاشته شده تلف می سازند.

روزه گرفتن قبل و بعد از اسلام

یکی دیگر از آداب و رسوم مذهبی اسلام از دوره جاهلیت و پیش از ظهور محمد و اسلام ریشه می گیرد و کتاب قرآن انرا برپایه مدلول آیه179 به بعد سوره بقره برای مسلمانان واجب دانسته روزه است.
تازیان پیش از ظهور اسلام یک ماه از سال قمری را روزه می گرفتند و محمد این رسم را به آیین مذهبی مسلمانان اضافه کرد.
احکام روزه در کتاب قرآن همان ادامه آداب و رسوم سنتی اعراب زمان جاهلیت بوده که در سرزمین عربستان و بویژه در بین قبایل قریش و حنفا مرسوم بوده است. ابن هشام می نویسد در دوره جاهلیت بزرگان عرب هر یک مدتی از سال را به عبادت الله مشغول می شدند. عبدالمطلب جد محمد نیز هر سال یک ماه برای عبادت الله گوشه نشینی می کرد روزه می گرفت و غذایش را بین بینوایان و نیازمندان تقسیم می نمود. یعقوبی تاریخ نویس شهیر می نویسد عبدالمطلب جد محمد در دوره جاهلیت از رسومی پیروی می کرد که همان رسوم وارد اسلام و احکام اسلام شد. رسوم یاد شده عبارت بود از :حرام بودن شراب مسکرات، زنا، تازیانه زدن زناکاران، حرام بودن ازدواج با محارب، عریان طواف کردن خانه کعبه، لزوم وفای به نذر، محترم شمردن ماههای چهارگانه حرام و مباهله کردن(برای اثبات حقانیت یکدیگر را لعن و نفرین کردن).ولی تردید نیست که روزه داری در بین تازیان از آداب و رسوم یاد شده، بسیار ریشه دارتر می باشد.
محمد در آغاز برای روزه داری دو رسم تعیین کرد و سپس هردوی انها را از قول الله تغییر داد. برپایه رسم اول که دارای زیربنایی سیاسی بود به مسلمانان دستور داده شده بود در ماه عبادت کلیمیان(ماه کیپور) روزه بگیرند، ولی پس از آنکه محمد به مدینه مهاجرت کرد و اسلام توانمند شد،محمد تصمیم گرفت راه خود را از کلیمیان جدا سازد و از این رو تمام سی روز ماه رمضان را که بقول بی پایه او زمان نزول قرآن بوده برای روزه داری ویژگی داد. رسم دوم این بود که محمد در آغاز مقرر کرد که در تمام ماه رمضان مسلمانان باید از همخوابگی خودداری کنند ولی پس از آنکه دریافت که اینکار امکانپذیر نیست با نزول آیه 187بقره از قول الله خدای فرمانبردار حلال و دست به سینه اش همخوابگی در ماه رمضان را برای مسلمانان روزه دار حلال و مجاز اعلام داشت.
حال پرسشی که درباره مدلول آیه فریبگرانه بالا باقی می ماند آنست که اللهی که به تمام اسرار و رموز آسمانها و زمین آگاه است چرا نمی دانسته است که بندگانش درباره خودداری از مباشرت با زنانشان در شبهای ماه رمضان به فرمان گوش فرا نخواهند داد، چیستانی است که باید جوابش را نخست در ریاکاری محمد و سپس در خام اندیشی پیروان اسلام جستجو کرد.

ماههای حرام قبل و بعد از اسلام

کیفیت جوی و آب و هوای خشک و سوزان شبه جزیره عربستان این کشور را تا حدی به شکل یک منطقه غیر کشاورزی درآورده و از اینرو از دیار باز ساکنان عربستان نیازهای خود را از راه دادو ستدهای تجاری بر می آوردند. ولی نبود یک سازمان سیاسی بایسته و نیز یک حکومت مرکزی توانا، سبب شده بود که کاروانهای تجاری پیوسته قربانی حمله و هجوم راهزنان و قبائل گوناگون عرب قرار بگیرند. از اینرو صدها سال پیش از ظهور اسلام سران قبائل عرب برای ایجاد یک امنیت نسبی در منطقه عربستان موافقت کرده بودند که چهار ماه سال(ذیقعده،ذیحجه،محرم،رجب) ماههای حرام نامیده شده و هیچکس در این چهار ماه حق کشتن و خونریزی نداشته باشد و این روش سبب رونق بازار تجارت عربستان شده و بازارهای زیادی در این منطقه بوجود آمده بود. بدیهی است که گاهی اوقات برخی از سران قبائل عرب ماههای حرام را تغییر می دادند و آنرا کوتاه تر می کردند ولی به هر حال این سنت یک آرامش و امنیت نسبی در منطقه عربستان ایجاد کرده بود.
برپایه شیوه تفسیر نویسان اسلامی که پیوسته کوشش دارند به آیات و احکام اسلامی شکل منطق پذیر بدهند ابوعلی طبرسی در کتاب مجمع البیان در تفسیر آیه98مائده درباره ماههای حرام می نویسد: تازیان قانون مزبور را از آیین اسماعیل به میراث برده بودند تا ان که اسلام ظهور کرد و انرا از شرایع اسلامی بشمار آورد. ولی به گونه ای که می دانیم آدم، نوح، ابراهیم، اسماعیل، سلیمان و غیره شخصیتهای مذهبی افسانه ای بیش نبودند.
پس از اینکه محمد دین اسلام را به مردم عربستان عرضه کرد این سنت دیرین تازی و سرزمین عربستان را در کتاب قرآن تثبیت و برقرار نمود.
چنانکه آیه36توبه می گوید:همانا عدد ماههای سال نزد الله در کتاب دوازده ماه است از ان روزی که الله آسمان و زمین را آفرید و از آن دوازده ماه چهار ماه ماههای حرام خواهند بود. اینست دستور دین استوار و محکم. پس در ان ماهها ظلم و ستم در حق خود و یکدیگر مکنید.
آیه 37توبه نیز تغییر و تبدیل ماههای حرام را منع کرده و می گوید: جابه جا کردن و تغییر ماههای حرام افزایشی در کفر است که بوسیله آن کافران گمراه می شوند. یک سال را حلال و سال دیگر را تحریم می کنند تا با ماههایی که الله تحریم کرده برابر بشود.
متن آیه5توبه نیز در تکامل حکم دو آیه بالا می گوید: پس چون ماههای حرام بسر رسید هرکجا مشرکین را یافتید به قتل برسانید و انها را دستگیر و محاصره کنید و ار هر سو در کمین انها باشید چنانچه از شرک توبه و خداشناسی پیشه کردند و نماز اسلام برپا داشتند پس از انها دست بردارید که الله امرزنده و مهربان است.
نکته جالبتر از تثبیت ماههای حرام که یکی از احکام و رسوم دوره جاهلیت بود شکستن حکم یاد شده در قرآن بوسیله خود محمد است. بدین شرح که درکتاب محمد پیغمبری که از نو باید شناخت نوشته کونستان ویرژیل کیورگیو ترجمه ذبیح الله منصوری در انتشارات امیر کبیر در تهران در صفحه های 100 و101 نوشته شده است که درسال دوم هجری به محمد خبر رسید که کاروانی از قریش به سرپرستی عمروبن خضری با مال فراوان از شام به مکه می رود. محمد یکی از پیروان خود بنام عبدالله بن جحش را مامور نمود تا به کاروان یاد شده حمله کرده و کالاهای انها را به غنیمت بگیرد. مهاجمان در محلی بنام نخله در نزدیکی مکه کمین کردند و هنگامی که کاروان به انجا نزدیک شد به آن حمله کردند و کاروانسالار قافله را کشتند و اموال را تصاحب کردند و به مدینه نزد محمد بردند.
نه تنها محمد این کار را بر خلاف سنت اعراب در ماههای حرام و احکام آشکار قرآن انجام داد بلکه با کشتن کاروانسالار قافله یکی دیگر از رسوم سنتی تازیها زیر پا گذاشت. زیرا برپایه رسوم سنتی اعراب ریختن خون برای چپاول اموال قبیله ای که مورد تاراج قرار می گرفت در هنگام غزوه مجاز نبود.
پس از انتشار خبر وحشت انگیز بالا که بر خلاف سنت پیشین تازیها و همچنین بر خلاف مفهوم آشکار آیه 5توبه انجام گرفته بود بزرگان طایفه قریش محمد را از انجام این عمل سخت سرزنش کردند و اظهار داشتند محمد کسی که عنوان رهبری و هدایت بشریت را به خود بسته است نه تنها به سنت های قومی خود پای بند نیست یلکه حتی احکام دینی را که خود بوجود آورده است را می شکند و در ماههای حرام دستور قتل و غارت و چپاول اموال مردم را می دهد. محمد در برابر این حمله سخت و پدافندناپذیر بر پایه شیوه همیشگی اش از قول الله آیه217را بکلی با حکم آیه 5توبه مغایرت دارد نازل کرد.
از چهر نفری که مسئولیت کاروان غارت شده را بر عهده داشتند بعداز قتل عمروبن خضری کاروانسالار آن دو نفر آنها اسیر و یکی از انها فرار اختیار کرد و موضوع رویداد را به اهالی قریش آگاهی داد. اهالی قریش برای پس گرفتن شتران و کالاهای غارت شده و نیز اسیران آن نمایندگانی نزد محمد به مدینه فرستادند. محمد شتران و کالاهای کاروان را پس نداد ولی هر یک از دو اسیر را در برابر یک هزار و ششصد درهم آزاد کرد.
عبدالملک ابن هاشم در کتاب زندگی محمد جلد دو تنظیم از بلاغ(1887) می نویسد: این نخستین غنیمتی بود که مسلمانان به دست آوردند نخستین اسیرانی بود که گرفتند و نخستین خونی بود که ریختند.

مراسم حج در قبل و بعد از اسلام

حج از آداب و رسومی است که تاریخ پیدایش آن را مانند زمان بنای خانه کعبه کار آسانی نیست. برخی از نویسندگان نوشته اند که حتی پادشاهان ایرانی نیز به کعبه احترام می گذاشتند و هدایایی به انجا می فرستادند. در دوره جاهلیت زنان و مردان بدون لباس لخت و برهنه دور خانه کعبه طواف می کرداند.اصلان غفاری در کتاب پذیرش اسلام در ایران در صفحه73 می نویسد: رسم طواف لخت گرداگرد خانه کعبه تا سال نهم هجری بین تازیها مرسوم بوده و دراین سال محمد آنرا منع کرد. به هر روی بدیهی و روشن است که آداب و رسومی که در حال حتضر مسلمانان به عنوان مراسم حج انجام می دهند مانند پوشیده لباس احرام ،تعظیم، طواف گرداگرد خانه کعبه، لمس کردن و بوسیدن سنگ حجرالاسود، سعی بین صفا و مروه، تراشیدن موی سر، قربانی کردن گوسفند، همه از آداب و رسومی هستند که تازیهای سرزمین عربستان پیش از ظهور اسلام انجام می دادند و اسلام آنها را با تمام شرایط و تشریفات وارد دین آسمانی اسلام نمود.
حتی زمان مراسم حج در حال حاضر نیز همان زمان انجام این رسوم و آداب در زمان جاهلیت بوده است. زیرا در حال حاضر مراسم حج در ماه ذیحجه (دهم ماه ذیحجه) انجام می گیرد و در دوره جاهلیت نیز زیارت خانه کعبه در ماه ذیحجه و همچنین سه ماه ذیقعده و محرم و رجب انجام می گرفته است. در پایان مراسم حج نیز در حال حاضر تشریفاتی انجام می گیرد که درست شبیه رسمی است که در زمان جاهلیت انجام می پذیرفته است. به این معنی که در دوره جاهلیت مرسوم بود که زائران در پایان مراسم زیارت خانه کعبه دور هم گرد می آمدند و برای تجلیل پدران و اجدادشان سرودهای ویژه می خواندند. محمد نیز بر پایه آیه های 196و199 بقره دستور داد که مسلمانان پس از پایان مراسم حج مانند پدران خود الله را یاد کنند.
ابن کلبی می نویسد: قبیله نزار در هنگام انجام مراسم حج می گفتند(لبیک اللهم لبیک لبیک لا شریک لک الا هو شریک له تملیکه و ما لک لبیک اللهم لبیک) آنهایی که به مکه رفته اند می دانند که هم اکنون نیز این سرود را در کعبه می خوانند.
آلفرد گیللوم رییس دانشکده خاور میانه و خاور نزدیک و استاد زبان عربی دانشگاه لندن که بعدها نیز در دانشگاه پرینستون آمریکا به تدریس اشتغال داشته می نویسد: آداب و رسوم معمول بین بت پرستان عصر جاهلیت به گونه آشکار در اصول و موازین اسلامی و بویژه مناسک حج اثری توانمند بجای گذاشته است.
تازیان پیش از اسلام عربستان به فرزندان خود یاد می دادند که هر کسی موظف است دست کم یکبار در عمر خود مکه و خانه کعبه یعنی مرکز استقرار خدایان و بتها را زیارت کند. تازیان هنگام زیارت خانه کعبه مانند حاجیان امروز هفت بار گرداگرد خانه کعبه طواف می کردند حجرالاسود را می بوسیدند و برای سنگ اندازی به دیو زشت(شیطان) به وادی منا می رفتند.
مراسمی که در حال حاضر مسلمانان در هنگام برگزاری فزیضه های حج در مکه و اطراف خانه کعبه انجام می دهند دست همان آداب و رسومی است که تازیان بت پرست پیش از اسلام برای بتهای خود معمول می دانستند. انجام مراسن یاد شده که با همان شکل پیشین خود در هنگام انجام فرایض حج بوسیله مسلمانان برگزار می شود نشانه آنست که محمد خود به انجام آداب و رسوم یاد شده می پرداخته است و انها را با همان فروزه های پیشین که ویژه دوره بت پرستی بوده وارد انجام مراسم و مناسک حج نموده است.
در زمان جاهلیت یعنی پیش از ظهور محمد و اسلام تازیها هنگام پرستش دو بت اساف و نائله بین صفا و مروه راه می رفتند. پس از ظهور اسلام و از بین رفتن دو بت یاد شده مسلمانان در انجام مراسم سعی بین صفا و مروه که از جمله مراسم پرستش دو بت اساف و نائله بود تردید داشتند ولی محمد آیه158بقره را بوجود آورد و سعی بین صفا و مروه را از جمله مناسک حج تایید کرد. محمد در سال دهم هجرت به اتفاق هفتادهزار نفر از پیروانش به انجام مراسم حج پرداخت و همان مراسمی را که در زمان جوانی از تازیهای بت پرست آموخته بود در آن سال انجام داد. امروز درست همان مراسم در هنگام انجام مناسک حج بوسیله مسلمانان تکرار و به مورد اجرا گذاشته می شود.
یکی از مراسمی که محمد در هنگان اجرای مناسک حج انجام داد (رمی جمره) و یا سنگ اندازی به مجسمه شیطان بود. نویسندگان اسلامی در تفسیراین عمل می نویسند:هنگامی که الله به ابراهیم فرمان داد تا فرزندش اسماعیل را قربانی کند و ابراهیم در اجرای فرمان الله به راه افتاد شیطان سه بار او را در بین راه وسوسه کرد تا ویرا از این کار باز دارد ولی ابراهیم در هر سه بار جایگاه شیطان را سنگ زد و بر او پیروز شد.
به همین دلیل سنگ زدن به شیطان وارد مناسک حج شده و حجاج به هر سه جایگاه سنگ پرتاب می کنند تا نشان دهند که انها نیز مانند ابراهیم در مقام یک انسان کامل که شیطان توان فریب او را ندارد گام می پیمایند.
عما نابخردانه پرتاب سنگ به یک مجسمه گلی که مجسمه شیطان نامیده می شود و همچنین قربانی کرده گوسفند در هنگام انجام مناسک حج همان ادامه آداب و رسوم بت پرستان تازیهای زمان جاهلیت یعنی یک هزار و چهارصد سال پیشرفت تکنولوژی، صنعت و نیز دانش در تغییر و با اصلاح آداب و رسوم یاد شده هیچ اثری بوجود نیاورده اند. بدین شرح که چون قصابانی که وظیفه کشتن گوسفندان قربانی را بر عهده دارند کوشش می کنند در زمان اندکی که در اختیاذ آنها هست هر اندازه که ممکن است شمار بیشتری از گوسفندان قربانی را از دم تیغ بگذرانند تا پول بیشتری به دست بیاورند از اینرو تنها تیغی با گلوی گوسفندان آشنا می کنند و آنها را در گودال بزرگی رها سازنند. این عمل سبب می شود که بر اثر نیمه جان گوسفندان قربانی نهر مواجی از خون و لاشه گوسفندان قربانی نیمه جان تشکیل گردد که تنها با اصول و موازین ارزشهای یک انسان با خرد سازش و همگونی ندارد بلکه قلب هر بیننده با احساسی را جریحه دار می سازد.
امام ابوحامدغزالی که از فقهای مشهور و برجسته اسلامی است فصلی از کتاب خود را بناماحیاء علوم الدین چاپ بیروت (505هجری قمری) را به آداب و مراسم حج ویژگی داده و پس از شرح یکایک مناسک حج در پایان نتیجه گرفته است که انجام مراسم حج یک عمل جزمی و تعبدی است که او برای انها هیچ دلیل و فرنود منطقی و عقلانی نیافته و این مراسم را تنها برای فرمانبرداری از دستورات الله انجام داده است.
با توجه به اینکه امام غزالی یکی از مشهورترین و معتبرترین دانشمندان اسلامی بوده و بویژه در زمان او(450-505هجری قمری) بنیادگرایی اسلامی در اوج بوده نوشته اش نشان می دهد که او نیز به انجام مناسک حج به عنوان پاره ای خرافات جزمی پ.چ و بیهوده نگاه می کرده ولی شرایط اجتماعی زمان به او اجازه نداده است که باورهای خود را در این باره آشکارا بروز دهد.

ربا در قبل و بعد از اسلام

تازیان پیش از اسلام نیز با ربا مخالف بودند و محمد این آیین را در آیه های 275-275-278-279-280بقره و 161نساء و 130آل عمران دوباره سازی و بر پایه آنها ربا خواری را حرام اعلام کرد.
در حالیکه آیه های یاد شده بالا در قرآن ربا خواری و یا گرفتن سود وام را منع اعلام کرده و حتی آیه275بقره می گوید رباخواران بر اثر وسوسه شیطان دچار خبط دماغ شده است و آیه276همان سوره حاکی است که الله سود ربا را نابود می سازد ولی در قرآن چند آیه وجود دارد که نه تنها وام را تجویز کرده بلکه انرا تشویق و اضافه می کند که الله مومنانی را که به دادن چنین وامی دست بزنند برکت می دهد و گناهانشان را می بخشد. یکی از این آیه ها آیه11سوره حدید است که می گوید آن کیست که به الله قرض نیکو دهد تا الله بر او چندین برابر کرده اند و پاداشی با لطف و کرامت به او عطا کند. آیه دیگر در این باره آیه17سوره تغابن است که می گوید اگر به الله قرض نیکو بدهید الله برای شما چندین برابر گرداند و هم از گناه شما درگذرد.....آیه10سوره صف و آیه20سوره مزمل نیز به همانگونه سخن از وام دادن به الله و اجر و پاداش آن می گویند.
درباره تضاد آیه های بالا دست کم سه بحث به شرح زیر بوجود می آید:
1-آیا چگونه افراد بشر می توانند به اللهی که در آسمان هفتم روی عرش نشسته وام دهند؟
2-آیا اللهی که بر پایه آیه284بقره آیه158اعراف و آیه31نجم تمام کائنات را هستی را در اختیار و ملک و دارائی اوست چه نیازی به وام افراد بشر و بویژه وام تازیهای تهیدست قرن هفتم میلادی عربستان داشته است؟
3-آیا چگونه است که ربا یعنی سود بر وام برای افراد بشر حرام است ولی الله در برابر وام گرفتن از افراد بشر به انها سود و پاداش می دهد و مالشان را چندید برابر می کند؟
بدیهی است که تفسیر کنندگان ترفند باز ناهمگونی های قرآن وام به الله را به وام دادن به افراد نیازمند توجیه کرده اند ولی واقعیت آنست که محمد این آیه ها را بدین منظور وارد قرآن کرده است که خود بتواند در مواقع نیاز به عنوان پیامبر الله از امکانات مالی اعراب برای استوار کردن پایه های قدرتش بهره برداری کند.

اعتقاد به جن در قبل و بعد از اسلام

عقیده به وجود آمدن موجودات غیر دیدنی از زمانهای بسیار پیش که به دوره های عصر حجر جدید می رسد بین افراد بشر متداول بوده است. این اعتقاد در سراسر پهنه خاور میانه و دریای سرخ بسر می برند به شدت رواج داشته است. تازیهای پیش از اسلام نیز به وجود جن روح و دیو اعتقادی راسخ داشتند و جن ها را موجوداتی نیم زمینی و نیم آسمانی می دانستند و باور داشتند که جن ها با خدایان موهوم ارتباط داشته و از اسرار دنیای بالا آگاهی داشتند. تازیهای دوره جاهلیت به گفته قرآن حتی جن ها را نیز پرستش می کردند. زیرا آیه41سبا می گوید فرشتگان زبان به تسبیح الله گشوده و گویند بارالها تو از هر شرک و نقصی پاک و منزهی تو الله و یاور مایی نه انها که جن ها را می پرستند و بیشترشان به انها گرویده بودند.
محمد وجود موجوداتی نامرئی یاد شده را که امروز حتی از افسانه ها نیز حذف شده است در قرآن تثبیت و از قول الله آیات و احکام زیادی برای جن و روح مقرر نمود و ضمن کوشش در اثبات وجود جن حتی یکی از سوره های قرآن را زیر عنوان جن نامگذاری کرد. قرآن روی هم رفته در چهل آیه از جن سخن رانده است. الله در آیه15رحمان می گوید جنها از شعله بی دود و در آیه27حجر می گوید جنها را از آتش گدازنده آفریدیم. آیه179اعراف می گوید و به راستی برای بسیاری از جنها و افراد بشر آتش دوزخ را ویژگی دادیم. آیه های1و2جن می گوید و زمانی گروهی از جنها آوای قرآن را شنیداند و در شگفت شدند و به آن ایمان آوردند.
سوره14جن می گوید و از ما جنها نیز بعضی مسلمانان و برخی کافر و ستمکارند و انهایی که اسلام آوردند براستی به راه رشد و صواب شتافتند. در آیه9جن نماینده جنها می گوید و ما برای شنیدن سخنان آسمانی در کمین می نشستیم ولی اکنون کسی که به این کار مبادرت کند با تیر شهاب روبرو خواهد شد. در همین جهت الله در آیه5الملک می گوید ما آسمان دنیا را به چراغهایی زینت ادیم و با تیرهای شهاب آن شیاطین را راندیم و برایشان عذاب آتش را آماده ساختیم.
اینهمه آیه هایی که در قرآن درباره جنها گفته شده است این باور را برای مسلمانان بوجود آورده که محمد پیامبری است که برای جن و بشر هر دو به پیامبری گزینش یافته است. در احادیث معتبر اسلامی نیز مانند جامع الصحاح نوشته ابی الحسین مسلم بن الحجاج و همچنین صحیح البخاری از جنها بسیار سخن رفته است.
یکی دیگر از موجودات خیالی و غیر دیدنی که قرآن وجود آنرا تاکید کرده روح است. در کتاب قرآن آیه های بسیاری درباره روح دیده می شود که از جمله :85اسراء38نبا4معارج2نحل است.
هرگاه بخواهیم هوش و درایت انسانی خود را در راستای ذهنیت نویسنده قرآن و تفسیر نویسان مذهبی که گروهی باور دارند جن روح است و برخی معتقدند که جن جسم است قرار دهیم و برای کشف و شناسایی وجود جن و ارواح به بحث بپردازیم چون جنها و ارواح دیدنی نیستند بویژه در مورد جنها این پرسش بوجود می آید که اگر چه جنها از آتش آفریده شده است با این وجود دست کم به دو دلیل دارای جسم هستند. یکی از این دو دلیل مفهوم آیه17سوره نمل است. مفهوم این آیه تردیدی باقی نمی گذارد که جن داراری جسم است زیرا سپاهیان سلیمان پیامبر افسانه ای نمی تواند بدون جسم در رکاب او خدمتگذاری کرده باشد. مدلول آیه119هود نیز همین دلیل را به ثبوت می رساند. زیرا اگر جن روح باشد چگونه الله می تواند دوزخ را از جنها پر کند و انها را به آتش بسوزاند. بنابراین جن بدون تردید برپایه گفته قرآن دارای جسم است که الله آنرا به آتش دوزخ می سوزاند.
این نکته بحث مهمتری را پیش می اورد و آن اینست که اگر جن وجودش از آتش ساخته و آفریده شده است چگونه به آتش سوخته می شود؟ آیا منطقی است که آتش با آتش سوخته شود؟ از این رو جن باید دارای وجودی بجز اتش باشد تا به اتش دوزخ سوخته و عذاب شود. حال اگر وجود جن آتش نباشد روح هم نباشد پس این موجود مرموز که تا کنون هیچ انسانی خردورزی نشانه ای از آن ندیده است چه جانور شگفتی می تواند باشد؟
پاسخ این پرسش را تنها در خرد خرافی و شنیدنهای پیامبر الله باید جستجو کرد.

روح چیست؟روح در قبل و بعد از اسلام

محمد عرب ترفند بازی که ادعا می کرد پیامبر پایانی است در یک جای قرآن می گوید روح و چگونگی وجود آنرا بغیر از الله کسی نمیداند(85اسراء)و در جای دیگر قرآن می گوید روح از آسمان به زمین فرود می آید(4قدر). ولی در واقع آیا روح چیست؟
بدیهی است که درباره روح و چگونگی وجود ان کتابها نوشته شده است و از اینرو شرح چنین موضوع پیچیده و حساسی را نمی توان تنها با یک بازنمود کوتاه برگزار کرد. ولی به هر روی برای شرح تئوری روح باید ابتدا به چگونگی ایجاد اورگانیسم(موجودات زنده)نظر کوتاهی بی اندازیم.
زیست شناسان شیمی دانان و فسیل شناسان به این نتیجه رسیده اند که بیلیونها سال طول کشیده است تا زندگی و جانوران روی کره زمین از عناصر شیمیایی بیجان در شرایط مناسب محیطی یوجود بیایند. دانشمندان یاد شده راز زندگی روی کره زمین را نتیجه کنشها و واکنشهای شیمیایی در شرایط محیطی همین کره دانسته و باور دارند که جانداران روی زمین فرآورده مستقیم خود زمین هستند و با عوامل متافیزیکی هیچگونه پیوندی ندارند. این تئوری در پیش نیز بوسیله ارسطو و یک فیلسوف دیگر یونانی به نام انکسی مندر ابراز شده بود. در سال1924یک شیمی دان آلی روسی به نام الکساندراینانوویچ اوپارین بر اثر پژوهشهای خود به این نتیجه رسید که زندگی جانداران روی زمین از کنش ها و واکنشهای شیمیایی ناشی شده و تئوری خود را تکامل شیمیایی نامیدند. چند سال بعد یک دانشمند انگلیسی به نام هالدین نیز درست به همین نتیجه دست یافت. تئوری تکامل شیمیایی درباره پیدایش زندگی و جانوران روی کره زمین همان تئوری تکامل داروین دانشمند انگلیسی می باشد.
بر پایه پژوهشهای دانشمندان بالا عناصر شیمیایی آزاد که در فضا وجود دارد مانند اکسیژن هیدروژه و کربن با یکدیگر ترکیب می شوند و سبب ایجاد عناصر دیگری از قبیل متان آمونیاک قندها و اسیدهای آمینه می شوند قندها و اسیدهای آمینه نیز در برابر تابش خورشید با یکدیگر ترکیب و سبب ایجاد عناصر شیمیایی دیگری می شوند مانند فسفات نئوکایدها و سلولز(DNA-RNA). نئوکلیدها نیز به نوبه خود با پروتوئیدها ترکیب می شوند و در نتیجه آن ژنها بوجود می آیند و در این حالت مقدمات زندگی گیاهی فراهم می شود. سپس بر اثر نشو و نمای نئوکلیدها امکان ایجاد حیوانات تک سلولی که ساده ترین شکل حیوان می باشند و سرانجام زندگی حیوانی و در پایان زینه تکامل بشر حیوان باهوش و خردی که برتر موجودات عنوان گرفته است پا به پهنه هستی می گذارد.
در بدن اورگانیسم انسان و یا حیوان ترکیباتی وجود دارد که سبب ایجاد انرژی و حیات آنها می شود. تا زمانی که بین یاخته های بدن انسان و یا حیوانات هم آهنگی وجود دارد انسان یا حیوان به زندگی ادامه خواهد داد ولی زمانی که هم آهنگی یاد شده مختل شود زندگی اورگانیسم باز می ایستد و به اصطلاح مرگ به وجود می آید.

برده داری قبل و بعد از اسلام

یکی دیگر از اصولی که در زمان جاهلیت مرسوم بوده و بدون تغییر وارد اصول و احکام قرآن شده مقررات برده داری است. پیش از ظهور محمد و اسلام برده داری بین تازیان معمول بود و نه تنها قرآن این رسم نا انسانی را از بین نبرد بلکه آنرا در زمره اصول مذهبی تایید نیز نمود. بسیاری از اصول قرآن درباره اصول برده داری دارا بودن برده و غلام و حقوق مالک نسبت به برده سخن رانده و بحث کرده اند.مفهوم برده داری از نظر علوم اجتماعی انست که الله در آفرینش افراد انسان تفاوت قائل شده و برخی از افراد را بالاتر و بعضی دیگر را ناتوان تر آفریده و این خصوصیات نابرابر تا پایان عمر شناختگر ارزشهای افراد بشر در جامعه انسانی است. در کتاب قرآن آیات زیادی وجود دارند که آشکارا این رسم ستمگرانه را تایید می کنند آیه32زخرف می گوید: الله در تقسیم معاش بعضی از بندگانش را بر برخی دیگر برتری داده و از اینرو گروه مرفه تر می توانند افراد گروه دیگر را به خدمت خود درآورند.آیه 74نحل با کمال شگفتی و پلید سرشتی می گوید: آنهایی که دارای برده هستند اگر نعمت هایی را که الله به آنها داده با برده ها تقسیم کنند نعمت الله را انکار کرده اند. آیه های 77و78نحل نیز از برتری برده دار نسبت به برده سخن می گوید.آیه6مومنون و آیه30معارج رابطه جنسی مرد با کنیز را از شمار روابط جنسی نامشروح خارج می سازد.بدین ترتیب قرآن اصول برده داری زمان جاهلیت و پیش از ظهور اسلام را به رسمیت شناخت و نه تنها اصول این رسم ناانسانی و خلاف حقوق بشری را نادیده گرفت بلکه با اصول و مقرراتی که برای برده داری وارد قرآن کرد این روش ستمگرانه را جزء اصول و احکام قرآن و مبانی استوار جامعه اسلامی بشمار آورد.برده و برده داری در اسلام آنچنان با اصول و مقررات ازدواج ارث و میراث و سایر اصول درآمیخته است که بنظر می رسد الغاء برده داری تمام سازمان مذهبی اسلام را زیر تاثیر قرار دهد.قرآن می گوید تمام برده های مذکر و مونثی که در جنگ غنیمت گرفته می شوند مال و متاع قانونی مالک خود خواهند بود. مالک برده های مونث بدون توجه به اینکه آیا آنها ازدواج کرده و یا مجرد هستند حق دارد انانرا مانند اموال خویش تصاحب و تصرف کند.(آیه 31نسا40قصص49مومنون77نحل27رم33نور و غیره ذر اسلام نه تنها خرید و فروش برده مجاز می باشد بلکه یکی از مباحث مهم فقه اسلامی را تشکیل می دهد.در حالیکه می گویند دین اسلام آیین برابری و برادری است ولی محمد در سخنان خویش بارها برده داری را در جامعه اسلامی به رسمیت شناخته و آنرا مورد تایید قرار داده ئ به برده ها هشدار می دهد که اگر از خدمت ارباب بگریزند و یا حتی قصد گریز داشته باشند الله از گناهانشان نخواهند گذشت . برای مثال در نهج الفصاحه محمد(ابوالقاسم پاینده تهران انتشارات جاویدان2535) صفحه 11 می خوانیم که وی می گوید: نماز دو کس از سرشان بالاتر نخواهد رفت یکی برده ای که نزد اربابش فرار کرده باشد مگر اینکه نزد او بازگردد...........و در همان کتاب صفحه251می خوانیم نماز سه کس پذیرفته نیست و الله کار نیکشان را به آسمان نمی برد یکی بنده فراری مگر اینکه نزد صاحبش بازگردد........ و در همان کتاب صفحه249می خوانیم از سه کس سخن مگوی مردی که از جماعت دوری گرفته و از پیشوای خود نافرمانی کرده و در نافرمانی مرده باشد و کنیز و یا بنده ای که از ارباب خود گریخته و در حال فرار مرده باشد.......در کتاب احمد امین،عباس خلیلی،پرتو اسلام(تهران انتشارات اقبال1337)جلد اول صفحه 119 نوشته شده است که از علی روایت شده که گروهی از بردگان در جنگ حدیبیه پیش از قرار داد صلح از اربابها و مالکین خود جدا شدند ولی محمد از عمل آنها ناراحت و خشمگین شد و برده ها را نگاه داشت.امام ابوحامدغزالی می گوید ازدواج یک نوع برده داری است زیرا زن با ازدواج به شکل برده شوهر خود در می آید و وظیفه دارد از هر لحاظ مطیع و فرمانبردار شوهر خود باشد بجز در مواردی که بوسیله اسلام منع شده است.در آیه34 نسا کتک زده زن بوسیله شوهر در قرآن مجاز شمرده شده و شرایط کتک زدن بوسیله اصول و مقررات مذهبی تعیین گردیده است.

قصاص در قبل و بعد از اسلام

قصاص یکی از روشهایی است که ریشه تاریخی آن به زمانی که هنوز تمدن و سازمان حکومتی مرکزی در جوامع بشری وجود نداشت می رسد. افراد بدوی بشر هنگامی که بوسیله هم نوعان خود قربانی تعرض و تجاوز قرار می گرفتند برای ارضای حس کینه توزی خود به عمل قصاص رو می کردند.قانون قصاص در تورات نیز ذکر شده است و قرآن به تکرار قانون یاد شده پرداخته است. آیه179توبه می گوید: ای صاحبان خرد قصاص برای شما مایه حیات است. آیه 178 همان سوره می گوید ای کسانی که ایمان آورده اید قصاص بر عهده و وظیفه شماست. کشتن مرد آزاد به جای مرد آزاد و بنده به جای بنده و زن بجای زن..آیه45مائده می گوید: و اینسان مقرر کردیم که نفس را در برابر نفس قصاص کنند. چشم را در برابر چشم و بینی را در برابر بینی و گوش را در برابر گوش و دندان را در برابر دندان...قانون قصاص به شرحی که در بالا گفته شد پیش از ظهور اسلام نه تنها در عربستان بلکه در تمام قبیله هایی که در سرزمین های بین النهرین و فلسطین بسر می بردند رواج داشته و اسلام آنرا وارد اصول و احکام خود نموده است. تردید نیست که قانون قصاص یکی از روشهای عقب افتاده و واپسگرایی حقوقی است که از شرایط جوامع ابتدایی بشر بوده و اسلام واپسگرا آنرا به عنوان اصول و احکام خود شمرده است. بویژه در قانون قصاص در اسلام مواردی وجود دارد که امروز در عقب افتاده ترین جوامع بشری نیز نمی توان کاربردی داشته باشد.

خدا جسم است یا روح؟

فقها و نویسندگان اسلام درباره وجود الله به این نتیجه رسیده اند که وجود الله دارای شکل ویژه ای نیست نه بدن دارد و نه روح ولی با این حال همه جا هست و بر حرکت هر موجودی در جهان هستی خواه با جان و خواه بی جان نظارت و کنترل دارد. امام ابوحامدغزالی در این باره می گوید: الله نه دارای بدن بوده و نه اینکه ذاتی دارد که دارای حد و اندازه باشد. همچنین وجود او با بدن سایر موجوداتی که قابل اندازه گیری و توجیه هستند هیچ شباهتی ندارد. وجود الله نه دارای ذات است و نه اینکه ذاتی در او وجود دارد. وجود او نه تصادفی ایجاد شده و نه اینکه پیش آمدهای زندگی در وجود او تاثیری دارند. وجود او نه با سایر اشیاء موجود شباهتی دارد و نه هیچ موجود دیگری می تواند شبیه وجود الله باشد. نه نزدیکی او مانند نزدیکی سایر بدنهاست و نه اینکه ذات او مانند ذات سایر بدنها می باشد. او نه در هیچ موجود دیگری وجود دارد و نه اینکه هیچ موجود می تواند در او وجود داشته باشد.بدیهی است که برای فیلسوف اندیشمندی مانند غزالی شرح شکل وجود الله بوسیله بازی کردن با مشتی واژه ها و مفاهیم فلسفی بی معنی و پیچاندن نوشته های بیهوده قرآن درباره وجود الله و دگردیس کردن مطالب بیهوده آن کاری آسان ولی این عمل برای محمد یعنی یک انسان عامی اما با هوش و درایتی که در جستجوی دسترسی به قدرت و پایگاه پیامبرشاهی است کار آسانی نبودخ است. به همین جهت در کتاب قرآن آیات بسیاری وجود دارد که الله را دارای جسم فیزیکی نشان می دهد و تردید نیست که محمد ناخودآگاه هنگام کوشش برای نشان دادن بزرگی و جبروت وجود الله تمام صفات و مشخصات انسانی را در ساختمان وجود الله بکار برده تا جایی که الله را از رده تنزیه خارج و او را در مرتبه تشبیه قرار داده است. چون سخن از تنزیه و تشبیه به میان آمد بی مناسبت نیست این دو صفت را به گونه بسیار کوتاه تعریف کنیم. در قرآن فلسفه اساسی علم لاهوت یهنی خداشناسی بر پایه تنزیه در برابر تشبیه قرار داده شده است. به عبارت دیگر اساس فلسفه اصل تنزیه در قرآن این است که الله پاک و منزه است و همانگونه که امام غزالی گفته نه الله شبیه چیزی است و نه اینکه چیزی شبیه الله می باشد. بخشی از آیه 11شوری در این باره می گوید:هیچ چیزی در دنیا وجود ندارد که مانند او باشد....برخی از آیه های دیگر قرآن که دلالت بر وجود جسمانی الله می کنند این است:در کتاب قرآن 54آیه وجود دارد که می گوید: الله هم می شنود و هم می بیند....در آیه46طه می گوید: هیچ نترسید که من با شما هستم و شما را یاری می کنم و همه گفتار و رفتار شما را با او(منظور فرعون است) می شنوم و میبینم. آیه75ص می گوید: الله به شیطان گفت ای ابلیس ترا چه مانعی شد که موجودی را که من با دو دست خود ساختم سجده کنی؟ آیه73مائده نیز آشکارا از دو دست الله سخن می آورد. آیه10فتح می گوید دست الله بالای دست شماست.آیه27رحمان می گوید: چهره الله دارای جلال و اکرام است. آیه164نساءآیه253بقره و آیه143اعراف دلالت بر سخن گفتن الله می کنند و به گونه ای آشکارمی گویند الله به سخن گفتن پرداخت.آیه77آل عمران می گوید الله در روز قیامت کافران را از شنیدن سخنان خود محروم می کند. بخشی از آیه255بقره می گوید نه الله را چرت فرا می گیرد و نه اینکه خواب بر او چیره می شود. آیه3یونس آیه2رعد آیه5طه آیه59فرقان آیه4سجده آیه4حدید همه می گویند الله بر عرش نشست.آنچه از مفاهیم آیه های بالا بر می آید آنست که الله دارای وجود فیزیکی و حواسی ایت نظیر بدن و حواس انسان. آنجا که الله می شنود و می بیند بدون تردید با گوش میشنود و با چشم می بیند از این رو دارای گوش و چشم است. در جایی که الله از دو دست خود سخن می گوید به یقین مانند انسان و حیوان دست دارد. آنجا که الله می گوید من با شما هستم بدون شک دارای بدن می باشد و انجا که به چهره الله اشاره می شود و یا حاکی از نشستن روی عرش می باشد همه دیلیل بر آن است که الله دارای تمام مشخصات بدن و حواس انسان می باشد.در حالیکه محمد سخت کوشش می کرد الله را موجودی به پیروانش شناختگری کند که دارای قدرت بالای پندار انسان باشد تا بدینوسیله برشان و ابهت خود به عنوان پیامبر او بیفزاید چون خود انسانی بود که فرهنگ و دانایی اش از تازیهای آغاز سده هفتم میلادی فراتر نمی رفت نه تنها صفات و مشخصات افراد بشر را در سازمان روانی اخلاقی و حتی جسمی الله کارسازی کرد بلکه در زمانهایی که در حالت خشم و کینه توزی و غضب به آیه سازی می پرداخت شان و مقام و ارزشهای اخلاقی الله را در راستای یک موجود فرونهاد بددهن بی فرهنگ و بدخواه پایین آورده است. برای اثبات این امر اتنها به ذکر چند آیه از قرآن به شرح زیر می پردازم:آیه های 48تا50مدثرمی گوید:پس چرا از یاد آن روز سخت روی می گردانند گویی خران گریزانی هستندکه از شیر درنده می گریزند.آیه67انبیاء می گوید: تف بر شما و بر آنچه بجز الله یکتا می پرستید. آیا شما عقل خود را هیچ بکار نمی بندید.آیه های1تا4مسد می گوید:بریده باد دستان ابولهب و مرگ باد او را...و عیالش حمال چوب است.آیا هیچ خرد و منطقی می تواند حتی پندار کند خدای بزرگ این جهان لایتناهی که بقول گفتار قرآن و نوشته های نویسندگان مذهبی دانش و آگاهی اش از آسمان و زمین فراتر می رود با بددهنی به بنده ناتوان خود بگوید تف بر تو آیا این در خور شایستگی الله است که به یکی از بندگان کافر خود آنهم در یک کتاب مقدس دینی که باید از هر جهت پاک و منزه و آموزنده باشد فحش و ناسزا کرده و بعه او بگوید:دستهایت بریده باد و عیالت حمال چوب است؟ و نیز آیا این اللهی که علم و دانایی اش فراتر از مغز انسان است و ناگزیر در ادب و متانت نیز برای بنده هایش یاید نمونه باشد تشبیه دیگری غیر از الاغ و خر به نظرش نرسیده که باید بنده هایش را با الاغ و خر شبیه و برابر کند؟بدیهی است کخ نبود پاسخی برای پرسشهای بالا را باید از آثار و نتایج ورشکستگی واقع گرایی افراد افسون شده ای دانست که زحمت خواندن و درک و ارزشیبابی اینهمه سخنان یاوه و بیهوده را در کتابی که محتویاتش را مقدس می دانند به خود نمی دهند و عمری را در تاریکی خرافات موروثی بسر می آورند. افسونهای متافیزیکی آنچنان نیروی درک و درایت این افرادی را که نموده که دهها سال زندگی و تجربه در این دنیا قادر نیست بین درک و درایت آنها در لحظه ای که از زهدان مادر جدا شده و زمانی که زندگی این دنیا را پشت سر می گذارند تفاوتی بوجود آورد. این افراد باهوش و خرد ولی افسون شده با همان درک و درایت نارسایی از این دنیا رخت بر می بندند که از زهدان مادر پا به پهنه وجود هستی گذاشته اند.